Bağımlılık Ceplerin İçinde
Nikotin Keseleri, Yani Gençler Arasında Yeni Bir Salgının Tohumları
Yeni bir Salgın
Dünyanın en büyük sigara şirketleri yeni bir salgının tohumlarını mı ekiyor?
Dünyanın her yerinde insanlar, özellikle de gençler, tütün endüstrisinin bağımlılık yapıcı ama dikkat çekmeyen yeni bir ürününe, nikotin keselerine alışmaya başladı.Bu ürünlerin kullanımı kaygı verici bir hızla artıyor. 2025 yılında dünya genelinde 34 milyar nikotin kesesi satıldı. Bu rakam, 2020 yılına oranla %660'lık bir artış anlamına geliyor.
Tüketimin bu denli katlanmasının sorumlusu kim? Bunun sorumlusu, dünyanın en büyük ulus ötesi sigara şirketlerinden bazıları.
Öyle görünüyor ki, Philip Morris International ve British American Tobacco tıpkı sigara ve elektronik sigara tüketimini bir salgın haline getirdikleri gibi, nikotin keselerine ilişkin düzenlemeler henüz olgunlaşmadan mümkün olduğunca çok insanı nikotin keselerine bağımlı hale getirmeye çalışıyorlar.
Bunu da sosyal medya üzerinden gençlere ulaşarak, sayısız aroma seçeneği sunarak, nikotin keselerini modanın gereği gibi pazarlayarak ve ayrıca sigarayı bırakmaya yardımcı olacak bir araç gibi yansıtarak yapıyorlar. Oysa bu ürünlerin bırakmada yardımcı olup olmadığı henüz kanıtlanmış değil.
Tütün endüstrisi durmaksızın yaldızlı "zarar azaltma" algıları pompalıyor. Oysa, nikotin keseleriyle ilgili asıl kaygısının sigara veya elektronik sigara kullanımını azaltmak olmadığı çok net. Endüstrinin asıl derdi nikotin bağımlılarından oluşan devasa bir pazar oluşturmak.
- Endüstri yaygın üretim, dağıtım ve pazarlama altyapısını kullanarak tıpkı tütün salgınını yarattığı gibi nikotin kesesi pazarını büyütmenin peşinde.
- Nikotin kesesi satışları 2019-2025 yılları arasında sadece Amerika Birleşik Devletlerinde %1300'ün üzerinde arttı.
- Bunun bir nedeni de Philip Morris International'ın 2022 yılında Zyn nikotin poşeti üreticisi Swedish Match firmasını satın alarak Zyn pazarına yüklenmesi idi.
Reklamlarda nikotin keselerinde genellikle gençler hedef alınarak bu ürünlerin eğlenceli olduğu ve çok tatmin edici bir nikotin coşkusu yarattığı kaydedilmektedir. Endüstrinin pazarlama taktiklerine ve hükümetlerin bununla nasıl mücadele edebileceğine ilişkin örnekler için:
Tutarsız Mevzuat
Mevzuat boşluklarından yararlanmak
Nikotin keselerine ilişkin yasal düzenlemeler ülkeden ülkeye farklılıklar gösteriyor ve pek çok ülkede bu konuda yeterli adımlar atılmamış durumda.
Yasal düzenlemelerdeki "gri alanlar" ve nikotin keselerinin farklı düzenlemelere konu olması endüstrinin işine geliyor ve hükümetler açık ve net düzenlemeler getirme çabası içerisinde iken endüstri de pazarlama ve satış faaliyetlerine son hızla devam ediyor.
Tütün şirketleri nikotin keselerinin sigarayı bıraktırma ürünü olarak onaylandığı ülkelerde bu ürünleri nikotin sakızına veya nikotin bantlarına benzer şekilde nikotin replasman tedavisi olarak pazarlama imkanına sahip. Ancak, bu ürünler çoğu ülkede günlük tüketim amacıyla büyük kitlelere pazarlanıyor.
Bu durum özellikle düşük ve orta gelirli ülkeler açısından kaygı doğuruyor. Zira bu ülkelerde izleme ve yaptırım kapasitesi sınırlı olabiliyor. British American Tobacco'nun nikotin keselerini Endonezya, Kenya, Pakistan ve Güney Afrika gibi ülkelerde yoğun biçimde pazarladığı bildiriliyor.
ABD Gıda ve İlaç Kurumu (FDA) Zyn nikotin keselerinin satışına resmi izin vermekle birlikte bu ürünlerin güvenli olduğunu veya "FDA onaylı" olduğunu kaydetmemiştir. Ancak, PMI bu izni "halk sağlığının korunmasına yönelik önemli bir adım" olarak lanse etmektedir ve bu izin sayesinde Zyn ürününü dünya genelinde istediği şekilde konumlandırmak isteyecektir.
Öneriler
Nikotin keselerinin insanları sigaradan veya elektronik sigaradan uzaklaştırabileceği konusu henüz bağımsız araştırmalarla kanıtlanmamıştır ve bu ürünlerin uzun vadedeki sağlık etkileri belirlenmiş değildir. Hükümetler bu denli bilinmez karşısında nikotin keselerine dair temkinli bir yaklaşım benimsemelidir.
Nikotin keselerinin bütünüyle yasak olmadığı ülkelerde hükümetler, yeni bir tütün salgınına yol vermemek ve gençleri endüstrinin avcı taktiklerinden korumak adına şu önlemleri alabilirler:
- Nikotin kesesi ambalajlarına düzenleme getirilmesi
- Satışlara kısıtlama getirilmesi
- Nikotin keseleriyle ilgili her türlü reklam, promosyon ve sponsorluk faaliyetinin yasaklanması
- Gençlerin bu ürünlere erişimini önleyici düzeyde vergi getirilmesi
- Nikotin konsantrasyonunun sınırlandırılması
- Aroma kullanımının yasaklanması
- Endüstrinin politika yapma süreçlerine müdahale edeceği dikkate alınarak buna yönelik her türlü girişimin önlenmesi
Built with Shorthand